Nhật ký những ngày tình nguyện

Ngày…tháng…năm….Hôm nay, mình đã gửi thư cam kết và chính thức nhận nhiệm vụ kinh doanh nông sản Việt Nam, với toàn bộ lãi sẽ mua áo ấm cho trẻ em ở một huyện nào đó tận Hà Giang xa xôi. Mình chỉ biết tên tỉnh này qua sách báo, còn tên huyện thì chưa. Nhưng không thành vấn đề, đã bốc thăm thì, như dượng nói, trong tim mình là tình yêu với mảnh đất chưa biết mặt mũi thế nào kia, nơi đâu cũng là tổ quốc.

Ngày…tháng…4h chiều, mình và Quốc lang thang ở ga Hà Nội, đợi nho Phan Rang về từ chuyến tàu Thống Nhất. Trời Hà Nội đầu đông, sương mù và hơi nước lành lạnh. Ai cũng vội vã đưa đưa tiễn tiễn, chỉ trừ vài người như chị em mình. Mùi gà rán lan tỏa, 2 chị em hít hà, nhìn thèm vì tiền bây giờ sẽ đưa vào kinh doanh, không xa hoa như vậy nữa. Mỗi người ngồi 1 xe trước cổng, vắt vẻo như những lái buôn thực thụ. Cũng chút lo lắng trong lòng, mấy chục ký cam, ký nho này bán làm sao hết. Mình có quen biết với ai đâu. Dù rất quyết tâm nhưng thấy lòng bất an lắm.

Thì bắt đầu...

Reng reng rèng, ting ting ting...Fanpage báo lượt like tăng ầm ầm, khách gọi điện đặt hàng dồn dập, táo nho, sách loạn lên! Hoa chân múa tay vì mừng quýnh. Ngước mắt nhìn trời, nước mắt rơm rớm vì hạnh phúc. Con cảm ơn Dượng Tô nì, dượng đã cho nhóm con lên sóng đầu tiên.

Vác được 60kg nho, 40kg táo về đến nhà thì nhận được tin hót hơn cả hót từ Thúy, khách đặt hàng lên tới khoảng 2 tạ nho đỏ, 1 tạ nho xanh, hơn 1 tạ táo...

-Ngon! Sao mà mày hốt hoảng thế?

-Tiền đâu mà nhập hàng đây!

-Ôi, đúng rồi Thủy ơi....Tính nhẩm cũng phải tầm 20 triệu mới đủ. Lấy đâu ra bây giờ?

Trong nhóm có 3 người lớn hơn đi làm rồi nhưng dân văn phòng, thu nhập 4 triệu/ tháng. Còn 2 em sinh viên vừa học vừa làm chỉ đủ trang trải sinh hoạt.

Phải làm sao đây? Cả nhóm nhìn nhau. Suy nghĩ rất lâu, tự nhiên thấy mình khôn lên. Nhìn thấy chiếc xe, ối, tư tưởng bừng sáng. “Tôi cắm (cầm cố) chiếc xe máy là ô kê chứ gì? Mua mới đang 32 triệu, kiểu gì chẳng được 20 triệu, xe mới mà”. Mọi người nhìn mình, tưởng mình khùng. Ngay lập tức, chiếc xe của mình đã ở tiệm. Cầm cục tiền ra khỏi tiệm mà thấy bùi ngùi. Thương em quá! Chị phải đi bộ và xe buýt rồi. Mấy hôm nữa chị sẽ quay lại và đưa em ra nhé bé yêu.

Thông báo cho ban tổ chức biết. Các anh phản đối quá trời, nói không nên làm như thế. Trừ dượng. Dượng nhắn, “việc cắm xe là bình thường, kỹ năng xoay sở vốn là một kỹ năng quan trọng trong kinh doanh. Như dượng lúc vào mùa, xe -nhà gì chả vào ngân hàng hết, chứ vốn ở đâu mà mãi thế, vấn đề là mình chắc sẽ lấy lại là được”. Mình thấy tự tin sau tin nhắn ấy trên fanpage. Đúng vậy, sau này mình ra đời đi làm, đi kinh doanh, không lẽ cứ cần vốn lại có 1 ông dượng nào đó xuất hiện. Phải tự xoay sở thôi…

Ngày…tháng…Khách đặt nhiều quá, nhân lực lại mỏng. Tối chủ nhật, 3 tạ hoa quả có mặt ở nhà mình. Ngày thứ 2, trừ mình và Minh, mấy đứa còn lại đi làm đi học hết. 2 đứa con gái và hàng trăm đơn hàng cần xử lý. Quay cuồng quên cả ăn trưa mà đến tối, vẫn còn 2 tạ hoa quả nằm yên đấy, nho có dấu hiệu mốc. Nho thật sự là 1 thứ quả khó tính, vì không hóa chất bảo quản mà! Mệt mỏi, lo lắng..... Mình trách móc kiểu “nhành cây trứng cá”, nói chúng mày ra khỏi nhóm hết đi bọn vô trách nhiệm. 8h- 9h tối lần lượt chúng nó về! Quốc ôm mình an ủi (thằng bé này tâm lý thế), Đức thì lấy nước, Thúy đi mua xúc xích ép mình ăn. Mình nguôi ngoai, chúng nó hứa ngày mai sẽ đi giao hết hàng. Mình bỗng dưng òa khóc.

Ngày…tháng…Không hôm nào đi ngủ trước 2h sáng. Đêm nào cả bọn cũng ngồi cắt bớt nho dập và hong ra cho khô ráo. Nhìn những trái nho mỗi giờ 1 héo đi, mình xót ruôt, mặc dù mắt nhíp lại, đặt lưng xuống nhưng lòng chỉ mong đêm trôi thật nhanh để ngày mai giao hàng.

Ngày…tháng... Toàn bộ sách, giấm, táo, nho được giao cho khách. Mình lại rút ra bài học sau khi dượng nhắc nhở là “khi có cơ hội, nên chia sẻ với các nhóm kinh doanh khác. Con nên giao cho các nhóm khác chưa được lên sóng, chưa có đơn hàng”. Mình thấy mình hơi ích kỷ, lợi ích nhóm quá, nên đã lên mạng chia sẻ hết và nhờ các nhóm khác đi giao. Rồi vài bữa họ có cơ hội, họ lại giúp mình…

Ngày…tháng…còn ế 6kg táo và 3kg nho, hơi cũ cũ nên không dám giao ai, cả bọn mang ra thử làm nước nho, mứt nho, ngon phết!

Ngày …tháng…Ra tiệm lấy chiếc xe về. Trừ mọi chi phí, tổng lãi đến nay đã có 8.605k làm vốn. Tiếp tục cho chiến dịch tuần sau với cam Hà Giang, nho táo Ninh Thuận, Yeahhh!

Mệt vô cùng! Nhưng vui, hãnh diện. Thật sự mình tự hào về bản thân lắm.Và mình yêu chúng nó quá. Đúng như Dượng Tony nói: tham gia vào đội, các bạn sẽ sống cho người khác, và cũng sống cho chính mình! Mình đã tìm lại niềm vui mà lâu nay tưởng như đã đánh mất với vòng quay cơm áo gạo tiền công danh phù phiếm nơi thành phố.

Với nhóm chúng mình, Hà Giang đã không còn xa.

Read More

Nhành cây trứng cá

Có lần Tony ngồi ở quán cà phê, bàn bên là 2 gia đình, một Tây một Việt. Mỗi gia đình đều có 1 em bé khoảng 2-3 tuổi, tụi nó tự làm quen và chơi với nhau. Bỗng dưng đứa bé con Tây vấp cái chân ghế và ngã sóng soài, bố mẹ cô bé vẫn ngồi yên uống nước, chỉ nói động viên, thôi đứng lên đi con. Cô bé ấy đứng dậy, phủi bụi và chơi tiếp, như không có chuyện gì xảy ra. Bàn bên kia, gia đình người Việt nói hay nhỉ, giáo dục Tây đề cao tính tự lập, mình cũng sẽ dạy con như thế, chứ dạy con kiểu Việt Nam riết nó hư hỏng hết.

Đâu khoảng 15 phút sau, tới cậu bé người Việt lại va vào cái ghế và ngã y chang. Bà mẹ của cậu, một bà mẹ trẻ đeo kính trông rất trí thức, gầm lên với anh chồng “mắt mũi anh để đâu mà không trông nó”, anh chồng cuống quýt chạy đến đỡ dậy, quay lại mắng vợ là “có phải là con của cô không mà cô không giữ”. Bà ngoại hoặc bà nội gì đấy cũng chạy đến, xúm nhau đỡ cậu dậy, bà cảm thấy có lỗi khi thấy 2 vợ chồng vẻ mặt cau có, có ý muốn nói là “cháu ngã tại bà”. Thấy 3 người xung quanh đổ qua đổ lại, cậu bé bèn khóc rất to. Người bà vừa bế, vừa dỗ dành, vừa đánh cái ghế, đánh cái bàn, đánh người cha, đánh người mẹ, cứ mỗi lần vung tay đánh thì nói “cái tội của cái ghế này, cái bàn này, làm em đau này…”. Sau khi đánh hầu hết người của cả quán, thì cậu bé mới cười, mới bỏ qua cái việc vừa té ngã lúc nãy.

Tony ngồi nghĩ. Dù văn minh phương Tây có hay, có tiến bộ cách mấy, mình nhìn thấy nhưng chưa chắc là áp dụng được. Đụng chuyện thì vẫn cách xử lý cũ. Và đứa trẻ ấy lớn lên, mọi vấp ngã của nó, không bao giờ là do nó. Tất cả mọi thất bại là do ai đó, thậm chí do vật vô tri vô giác như cái ghế cái bàn...Và đều phải bị trừng trị, bị đánh, bị đổ lỗi.

Ở các nước châu Á, có lẽ lối giáo dục này tạo thành văn hóa chỉ trích người khác nhưng tuyệt nhiên không nói đến mình. Giáo viên nói học sinh dốt. Học sinh thì nói giáo viên dạy dở, chương trình dở. Giám đốc nói nhân viên kém cỏi. Nhân viên thì chê giám đốc không đủ trình. Đồng nghiệp thì xét nét nhau, đổ lỗi cho nhau khi có sự cố. Trừ mình. Hễ ai nói đến mình là nổi điên,vì tôi là 1 pháo đài bất khả đề cập.

Có độc giả thích Tony viết lắm. Cứ 1 bài miêu tả 1 thói xấu của ai đó, thì cả trăm comment nhảy vô chê bai khí thế. Nhưng bài nào tương tự như mình thì giãy nảy lên, gửi mail nói “anh không được nói em như thế trên page, em cảm thấy bị xúc phạm nặng nề”.

Tony có anh bạn tên B, vừa tốt nghiệp ngoại thương vừa bách khoa, từng đi du học, từng làm tập đoàn nước ngoài, đang làm giám đốc 1 công ty lớn. Có lần đi hội nghị ở khách sạn Sofitel với Tony, anh đậu xe ở dưới, đi bộ từ vỉa hè lên sảnh khách sạn thì anh giẫm phải bã kẹo chewingum (cao su). Anh chửi đậu phộng, cái bọn vô ý thức. Sau đó anh chạy tới bẻ 1 nhành cây (nhành cây trứng cá), cúi xuống chọt gỡ bã kẹo ra khỏi giày rồi vội vã bước vào họp. Lúc họp xong đi ra, thì trước khách sạn, Tony thấy cây trứng cá đã trụi lũi cành, bã kẹo cao su vẫn trên vỉa hè, bên cạnh là 1 đống cành lá của cây trứng cá…

P/S: Đăng bài này xong, Tony phải vô check mail ngay. Thể nào B cũng gửi email “tôi bị xúc phạm nặng nề, tôi có ăn kẹo nhả xuống đâu, cái bã ấy của ai, đề nghị làm rõ. Tôi bận quá nên làm gì có thời gian dọn cái bã kẹo ấy. Cái cây bị trụi lũi ấy là do mấy đứa ngoài xã hội kia chứ tôi chỉ bẻ có 1 nhành. Nhiệm vụ dọn rác là của công ty vệ sinh, của bảo vệ khách sạn, của x, của y, của z…”

Read More

Nho Phan Rang

Ở nước ôn đới, đường ăn được sx bởi củ cải đường, còn ở các nước nhiệt đới, người ta lấy đường từ cây mía. Nhưng đường này là đường sucrose (hồi nhỏ học là xắc ca rô, hẻm biết ai phiên âm lạ quá), khó hấp thụ vào cơ thể, nhưng vì rẻ nên phổ biến. Đường thứ hai sang hơn, dễ hấp thụ vào cơ thể hơn là được glucose (hồi nhỏ được hạc là gờ lu cô da). Mấy chú xưa xưa phiên âm tụi con đọc mệt quá à, để luôn tiếng Tây cho tụi con dễ đọc. Chứ tổng thống Pháp cũ (Sarkozy) mà cứ gọi ông Xác Cô Di nghe kinh hãi quá...tưởng cô nào đó tên Di mới chết.

Đường glucose có trong mật ong, trong nhiều loại trái cây, nhiều nhất là quả nho. Nếu ban đêm bạn nằm ngủ mơ về nho, thì cơ thể bạn đang thiếu đường này. Nên bổ sung ngay, tháng phải 2-3 lần ăn nho. Hôm bữa nghe ai nói "người ta giàu người ta ăn nho Mỹ. Tui nghèo nên tui đi Mỹ ăn nho".

Nho được trồng chủ yếu ở các nước ôn đới. Các nước nhiệt đới trồng cũng được nhưng trái nhỏ, năng suất không bằng. Phan Rang Ninh Thuận là địa phương duy nhất của Việt Nam trồng được nho và nuôi cừu dưới dạng thương phẩm, vì đây là vùng đất khô nhất của nước ta, do cái phễu Đà Lạt cách đó 100km hút hết hơi ẩm về. Mặc dù nắng nóng nhưng khô nên cừu không bị bết lông ( ẩm là cừu bết lông, nứt da, chết), và cây nho cũng ưa khí hậu khô, ẩm nhiều là bị bệnh, điển hình là mốc trắng sương mai, phải sử dụng các chế phẩm chuyên nho của hãng Phượng Tím mới trị được (bạn nào trồng nho ở Ninh Thuận email lại hãng để tư vấn cho nhé, hãng này giỏi lắm, cái chi cũng có).

Nho ở Ninh Thuận chủ yếu là giống nho đỏ Red Cardinal (đọc là Cạc đi nồ), giống xanh gần đây mới có. Nho Phan Rang hơi chát, có hạt, trái bé, nhìn xấu, ko đều như nho Tàu. Vỏ cũng mỏng nên dễ hư hỏng hơn nho Tàu, vị thì pha chua nên dễ ăn hơn loại nho ngọt ngay của Mỹ, Úc, Trung Quốc.

Các con dượng ở Phan Rang đã khởi nghiệp trồng nho sau khi vọt lên Sài Gòn mần ăn chẳng ra sao, và đã có sản phẩm đầu tay, rượu nho gì đó, gửi cho Tony mà chưa có uống và góp ý cho các bạn. Nhưng các nhóm Hà Nội đã nhập về kinh doanh ở đó, các bạn liên hệ nhóm: 
https://www.facebook.com/sopcop.tnbs để mua nè. Các địa phương khác sẽ cập nhật trong các bản tin sau địa điểm bán cho các bạn ủng hộ các bạn trẻ Phan Rang nhé. Nhớ ăn thịt cừu và uống nước nho giúp các bạn ấy...

Read More

Tối hậu thư cho 1 nhân viên đi trễ

To V,

Đây là email anh nhắc nhở lần cuối. Nếu em vẫn đi làm trễ mà không báo trước, vẫn còn sống 1 cách vô kỷ luật như xưa nay vẫn sống, thì nên ngưng làm việc ở đây.

Để một tổ chức tồn tại được, điều kiện cần là mọi người biết nghĩ về nhau, nghĩ về người khác. Điều kiện đủ là tính kỷ luật. Thiếu 1 trong 2 ĐK này, tổ chức đó sẽ tan rã. Nên hùn hạp làm ăn với ai, nếu họ thiếu 1 trong 2 ĐK này, chia tay sớm để khỏi phải giải tán về sau.

Cái 1, tức nghĩ bản thân, ích kỷ, sẽ dẫn đến phết phẩy ma lanh. Cái 2, tức thiếu tính kỷ luật, sẽ không đạt được mục tiêu. Công ty của bạn anh, anh nói trước sau gì cũng đóng cửa mà không tin. Vì có 3 anh trong HĐQT, hẹn họp lúc 3h chiều. Một anh đến đúng giờ, một anh đến lúc 3h30, một anh đến lúc 4h. Anh đi đúng giờ thì có tiệc lúc 4h30, nên khi anh thứ 3 đến thì anh thứ nhất phải đi. Sau khi ngồi chờ 1h không biết làm gì, anh thứ 3 đã ăn cắp của anh thứ nhất 1h đồng hồ, anh thứ 2 ăn cắp của anh thứ nhất 30 phút. Và đúng như anh dự đoán, công ty họ đã giải tán. Vì không bàn bạc được với nhau, do 3 lần hẹn họp, không họp được.

“Mistake acceptable, but never accept the same mistake”. Lỗi lầm lần 1 thì mình mổ xẻ, phân tích nguyên nhân, nhắc nhở và bỏ qua. Phạm lần thứ 2 là cảnh cáo, phạm lần thứ 3 thì nên chia tay. Vì lần 1, đã nhắc nhở họ vẫn không rút ra được, một là ngu quá, không hiểu vấn đề, hai là cố tình vi phạm. Lần 2 vi phạm là do thói quen cũ, thôi cho 1 lần nữa. Dù đã cảnh cáo vẫn vi phạm lần 3, thì thôi, nên chia tay. Trong hôn nhân, trong bạn bè, trong kinh doanh, trong mọi quan hệ, the same mistake lần thứ 3 thì không nên tha thứ.

Lần 1 bỏ qua vì chúng ta không nên hẹp hòi
Lần 2 bỏ qua vì chúng ta cần có sự bao dung
Lần 3 không được bỏ qua vì đó là sự xuề xòa, hại người khác.

Mình cứ nghĩ mình tốt, mình thiện, mình bỏ qua lỗi lầm của người ta, thực ra là mình rất ác, vì mình hại người đó. Vì người đó sẽ cảm thấy là lần thứ 4, thứ 5….cứ vi phạm thoải mái, rồi cũng sẽ bỏ qua. Rồi thành bản chất, không sửa được.

Thiện không đúng chỗ, là ác.
Ác đúng chỗ, là thiện.

Đây là thư cuối cùng của anh về vấn đề này. Nếu em có đi trễ lần tiếp theo thì tự động đến phòng nhân sự nhận hồ sơ đi về. Mọi vị trí đều có thể thay thế. Mọi kinh nghiệm đều có thể đào tạo.

Ở công ty này, không chấp nhận người vô kỷ luật làm việc. Anh không muốn đóng cửa công ty. Cố tình vi phạm là phá hoại, nên loại trừ sớm.

A Tony

Read More

Lá thư Điện Biên

"Cách đây vài ngày, nhóm chúng tôi nhận được lá thư từ thày hiệu trưởng trường tiểu học Tìa Dình, một trong hai trường khó khăn nhất của Điện Biên Đông mà nhóm lựa chọn trao áo ấm mùa đông này. Thày hiệu trưởng kể thày cũng vận động quyên góp ở nhiều nơi mà chỉ nhận được 137 cái áo ấm, vẫn còn 319 em đến trường bằng manh áo cộc. Thày chưa dám trao, vì sợ sự tủi thân của các bạn chưa có. Mùa đông rét mướt, nhưng những người thầy, người cô ở đấy chẳng biết phải làm sao.

Lá thư vỏn vẹn những dòng chữ ngắn gọn mà khiến chúng tôi ám ảnh mãi.

Sống ở thành phố, chúng tôi nghĩ đến việc cả nhóm sẽ phải di chuyển để mang áo ấm lên cho các em trường Tìa Dình khi mà trường nằm cách Tp. Điện Biên 100km và nằm rất cao trên đỉnh núi, 25 km đường đất và dốc cao như trong hình, chỉ đi bộ mới tới nơi được, trời thì mưa và lạnh 8 độ"...( Trích trong page của nhóm tình nguyện).

Mong các bạn ở Hà Nội bấm like cho nhóm. Các bạn trẻ thủ đô được bốc thăm có nghĩa vụ sản xuất kinh doanh gây quỹ ủng hộ trẻ em huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên.

Tony chỉ chúc các bạn mạnh mẽ lên. "Hò dô ta nào, hò dô ta nào...dốc núi cao cao, nhưng lòng quyết tâm còn cao hơn núi..". Người ta quyết tâm làm giàu cho cá nhân, mình quyết tâm kiếm chút tiền gửi đến các em là mình giàu tình, giàu nghĩa, giàu quyết tâm. Sau này các bạn lớn tuổi rồi, không làm tình nguyện nữa, các bạn sẽ thành đạt với hành trang mang theo là kinh nghiệm kinh doanh trong suốt thời gian mình còn trẻ làm tình nguyện như vầy, và quan trọng hơn là tấm lòng hồn hậu vì người khác. Tony đọc sách đông tây kim cổ, 4-5000 năm ở mọi xã hội, người ta chỉ thành đạt khi có 1 trái tim thương yêu, biết cho đi và nghĩ về người khác...

Read More