Tuổi thanh xuân của Tony

Một bữa nọ, trời đã nhá nhem tối. Tony đang ngồi ăn trong nhà thì thấy con Lu xoắn đít vẫy đuôi, bèn sai gia nhân ra coi ai cứ thụt thò ngoài biệt thự 12 tỷ của mình vậy. Thì ra là cậu Harrod.

Bạn là một “con dượng” dự thi mứt thanh long, bữa gặp ở Villa De Tony, Tony đặt tên ngoại quốc là Harrod. Hoà nhập quốc tế, bên cạnh tên Việt cũng nên có tên tiếng Anh, giống như người Hồng Công hay Singapore, chủ yếu để giao tiếp cho dễ, không nên bảo thủ kiểu Á Châu. Phải phóng khoáng lên, chỉ là một cái danh xưng, mình không chấp nhận sự mới lạ hay thay đổi thì khó lòng làm nên nghiệp lớn.

Tony động viên bạn về quê sản xuất mứt trái cây. Bạn về, tách riêng ½ diện tích nhà để làm xưởng, liên hệ với vùng nguyên liệu, thiết kế bao bì nhãn hiệu, tìm kiếm chỗ mua máy móc xong xuôi, chạy những mẻ đầu tiên để đem đi tiếp thị. Từng bước trở thành ông chủ nhỏ, chạm 1 tay vô ước mơ cuộc đời mình. Ước mơ thì ai cũng có, nhưng chỉ có số ít là làm, số còn lại ngồi nói có cái miệng không đó mệt quá. Các bạn trẻ cũng theo dõi trên FB, coi ai có sự nghiệp gì không, có thành tựu gì không thì mới
follow. Người ta nói chuyện làm chuyện ăn, riết mình bắt chước. Thông tin kinh tế xã hội thiệt nhiều cũng không có ý nghĩa gì, có nhiều bạn cái gì cũng biết nhưng chẳng có cái gì trong tay, vậy cũng chỉ là đứa bất tài vô dụng.

Tony kêu nó vô nhà uống nước, nó nói thôi đứng ngoài trình bày cũng được. Nó nói con vướng phải vấn đề MÁY MÓC, Tony nói thôi con đi về đi. Bữa nào rảnh, dượng lên page chỉ cho, chỉ sỉ chứ không chỉ lẻ mắc công quá.

Về máy móc, nếu MUA NGUYÊN DÀN MÁY chỉ để làm mẫu chào hàng, thì rất rủi ro, vì chưa chắc mẫu đó được thị trường chấp nhận. Mình có liên hệ các trường ĐH cao đẳng như BK, Tôn Đức Thắng, Cần Thơ, Tiền Giang, Hutech, công nghiệp... hoặc bất cứ trường nào gần nhất mà có khoa CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM. Phòng thí nghiệm ở đó đều có tủ sấy, tủ đông, tủ hấp, trích ly, cân đo đong đếm hút chân không, hóa chất bảo quản hay cái gì cũng có…chỉ là không sản xuất quy mô lớn được thôi. Hoặc là nhờ các công ty trong ngành, cái này phải làm quen với bộ phận sản xuất các nhà máy, thuyết phục người ta. Cứ gõ cửa. Làm ăn là không ngại. Ngại, tự ái, mắc cỡ, sĩ diện, háo danh, hoang phí tiền…đều không có trong từ điển của người làm ăn.

Hồi mới ra trường, Tony quen mối sản xuất dầu chiết xuất từ cây tràm (dùng cho phụ nữ mới sinh rất tốt), viết mail giới thiệu chào hàng, bên Nhật thích thú đòi xem mẫu. Nhưng VN mình sản xuất thủ công còn tạp chất, chắc chắn không xuất khẩu được nên Tony mới liên hệ công ty dược phẩm gì trên đường Cách Mạng Tháng Tám, nó đồng ý làm 10 lít, cấp cho bảng phân tích (certificate of analysis) luôn, có giấy này mới gửi DHL qua bên Nhật được. Khách thấy OK nên qua đặt hàng khí thế, sau này tụi Nhật đem máy móc rồi qua sản xuất luôn dưới Long An, họ mời Tony về làm giám đốc nhưng Tony không có nhận lời vì mắc đi Harvard hạc. Tony từ chối làm tụi nó khóc quá trời (khóc bằng tiếng Nhật).

Lúc hãng Phượng Tím mới ra đời, Tony cũng đi gia công. Tony cả ngày ngồi ở các phòng thí nghiệm các nhà máy nhờ nó làm cả chục mẫu…rồi mang đi hội chợ chào hàng. Mình về làm tới làm lui cả chục lần họ mới OK, rồi mới đặt đơn hàng thử nghiệm gọi là trial order, chỉ có 1-2 container thôi, mình nào dám đầu tư máy móc. Trong khi các nhà máy có chạy hết công suất đâu, mình đem công thức, bao bì của mình tới, kêu họ sản xuất cho mình lúc họ rảnh rỗi. Họ cũng phải trả lương công nhân bao nhiêu đó/tháng, nên có việc làm thêm cho anh em, họ còn mừng. Sau này khi đơn hàng lớn rồi, thì mình mới tự lập xưởng sản xuất, gia công mãi như thế không chủ động được, vì mình chỉ là con nuôi, họ phải ưu tiên con đẻ của họ. Gia công như thế này gọi là OEM, nhiều bạn cũng qua Trung Quốc gia công, ví dụ Smartphone, bên Thâm Quyến sản xuất mọi mẫu mã, ai muốn gia công ghi tên Tèo Mobile, Tí Mobile gì nó cũng làm, nhưng giai đoạn đầu thì được, chứ làm ăn ổn định rồi mà phụ thuộc người ta nguy hiểm lắm.

Về mặt bằng sản xuất, đầu tiên thì tự quy mô ở nhà, cái máy nhỏ nhỏ đóng gói, hơ lửa dán keo lại cũng được. Hồi năm 2 ĐH, Tony về Cửa Bé, đi 1 vòng coi nhà nào có nước mắm ngon, lên chi cục đo lường chất lượng Khánh Hòa đăng ký nhãn hiệu “nước mắm Tony Cocky” xong, đem vô Sài Gòn bán. Tony mò lên nhà máy Ngọc Nghĩa trên khu CN Tân Bình mua chai, nó có bán lẻ. Cứ cuối tuần, ngoài Nha Trang gửi vô 10 can 200 lít, Tony ngồi sớt ra chai, dán nhãn rồi đi bán cho các cửa hàng tạp hóa khu vực phường 13 Bình Thạnh. Người ta góp ý là chai nước mắm phải cái màng phủ trên cái nắp, nếu không, nhìn không an toàn. Hồi đó làm gì có internet mà tìm kiếm. Tony mò xuống Chợ Lớn mất mấy ngày mới tìm ra cơ sở sản xuất MÀNG CO, lao vô tìm hiểu. Người ta hướng dẫn dùng cái mấy sấy tóc, trùm màng co vào đầu chai và sấy 1 cái là nó ôm cái nắp chai ngay.

Tony cứ buổi nào lên trường thì thôi, bữa nào ở nhà là đi tiếp thị rồi giao nước mắm, rồi 4-5h chiều là thay đồ lên thư viện học đến 8h đêm mới về. Mấy năm ăn học cũng nhờ cái nước mắm này và nhiều business khác nữa nên sống hết sức phong lưu, tốt nghiệp vẫn loại giỏi như ai. Yên tâm đứa ham làm thì nó cũng ham học. Ngày chuẩn bị ra trường, Tony tặng cái business nước mắm cho thằng Tú, một đứa ở cùng nhà trọ, dân Bà Rịa, vì thấy nó tử tế trung thực. Tony hướng dẫn nó cách sản xuất xong, dắt nó đi 1 vòng thăm khách hàng, nói các cô các chú ơi, con học xong rồi, con chuẩn bị vô mấy tập đoàn đa quốc gia làm rồi, hoặc con sẽ mở cơ sở sản xuất ở quê, hoặc có thể đi Tây làm việc hay học lên nữa. Thằng em này thế con, có gì cô chú giúp đỡ nó nhen. Thằng Tú cũng làm y chang Tony vậy, nhưng nguồn nước mắm là từ dưới Lộc An Bà Rịa. Khi nó ra trường nó lại chuyển cho 1 đứa khác làm. Vì Tony dặn phải hào sảng, không được tủn mủn kiểu "thà dẹp chứ không cho" của mấy đứa tiểu nông rẻ tiền, chả muốn ai giàu có cả, không hiểu tại sao lại có lối suy nghĩ đó.

18 tuổi rồi. Trưởng thành rồi. Sinh học cơ thể đã có thể sinh sản rồi thì phải có khả năng tự kiếm mồi. Sao cứ há miệng ra xin chim cha chim mẹ đút vậy. Một số chim cha chim mẹ vẫn mù quáng cần mần tha mồi về cho nó, không biết rằng việc này nguy hại vô cùng, làm tàn tật hoá chim non, lười biếng hoá thế hệ sau vì chúng nó sẽ không biết bay, không biết tự kiếm mồi để ăn. Rồi mình già mình chết, nó cũng chết đói theo.

Thời đi học, Tony rất ghét mấy đứa sinh viên hát ê a “bạn tôi, sáng nhịn ăn, lên giảng đường” rồi nói sinh viên tụi mình tội nghiệp. Tội gì. Sức dài vai rộng, trí tuệ có mà nhịn đói? Sao không đi phụ giữ xe hay phục vụ quán ăn?

Người ham lao động thì mắc mớ gì phải nhịn, cứ phở bò phở gà quất tới.

Read More

Nếu thời gian có quay trở lại...

Khổm là tên anh bạn thân người Thái Lan của Tony. Nói là bạn chứ anh cũng già rồi, có ba đứa con trạc tuổi Tony. Làm ăn rồi quen. Anh có nhà máy phân bón khá lớn ở ngoại vi Băng Cốc.

Trong những năm đầu 90, kinh tế xã hội Thái Lan giống nước mình bây giờ, phần lớn hạc sinh thi vào kinh tế, tài chính. Hai đứa đầu của anh Khổm, 1 đứa quản trị kinh doanh, 1 đứa kinh tế đối ngoại. Rồi như kịch bản của 1 gia đình khá giả, tốt nghiệp xong, 1 đứa qua Anh, 1 đứa qua Úc lấy bằng thạc sĩ MBA. Rồi về nước phụ cha phụ mẹ. May mà có cái công ty của gia đình. Lấy thạc sĩ ở 2 quốc gia nói tiếng Anh, nhưng tiếng Anh 2 đứa lại bình thường vô cùng. Hai đứa nó qua hãng Phượng Tím, các bạn từ tiếp tân đến tài xế của Tony đưa đi chơi mua sắm, nói tiếng Anh như gió, tụi nó nể phục lắm. Có gì đâu, cứ chiều chiều các bạn ngồi xóa mù ngoại ngữ, đứa biết 3 chữ chỉ cho đứa biết 2 chữ. Tony chả quan tâm bằng cấp của đứa nào, miễn thấy chịu khó làm việc sẵn sàng lao động chân tay dù có trình độ ĐH cao đẳng, tính tình dễ thương lanh lợi... là nhận vô đào tạo, xách giỏ đi nước ngoài đàm phán nhoay nhoáy. Những bạn làm giỏi nhất trong khối quản lý đều tốt nghiệp từ các ĐH tỉnh như Đà Lạt, Vinh, Cần Thơ, Quy Nhơn, Đà Nẵng, An Giang...cứ đào tạo 6 tháng rồi dùng là được hết. Còn khối sản xuất thì tốt nghiệp các trung cấp nghề, cao đẳng nghề...Nếu để đánh giá thì phải nói là vô cùng tuyệt vời với nguồn lao động này.

Trở lại chuyện anh Khổm. Vợ chồng anh từ dưới quê đi lên xây dựng sự nghiệp ở Băng Cốc xong, muốn con cái có tương lai nên cho vô toàn trường chuyên lớp chọn, bên Thái gọi là trường tư, tốn tiền ghê lắm. Kiểu cấp 1 Lương Đình Của, cấp 2 Trần Văn Ơn, cấp 3 Lê Hồng Phong, cấp 4 Bách Khoa Kinh Tế, toàn lựa trường ngon ở thành phố lớn. Nhưng ra trường thì chìm lỉm, không còn chút dấu ấn gì xứng đáng với sự đầu tư ấy. Đứa nào vô công ty đa quốc gia làm lương 2000 đô/tháng là tự hào ghê lắm, thời gian còn lại chỉ quan tâm đến áo hiệu quần hiệu, bữa này chỗ này sale off, tour du lịch nước kia đang hạ giá rồi tíu tít nhau đi chơi. Nền kinh tế Thái Lan cứ giẫm chân tại chỗ, toàn gia công cho nước ngoài suốt 1 thời gian dài. Một thế hệ con nhà thành phố khá giả, chẳng có động lực gì phấn đấu. Mọi thứ có sẵn, trường ngon, giáo sư xịn, bạn giỏi, cơ sở vật chất đầy đủ...lại làm mất khả năng tự mày mò vươn lên, đầu vào tưởng là ngon nhưng đầu ra bình thường. Mặc dù 2 đứa nó cũng hòa đồng và lễ phép, nhưng nói chung nhạt nhoà.

Đến cậu út, anh Khổm thay đổi hướng nghiệp. Cho nó hạc kỹ thuật trước, sau này mới hạc quản trị để trở thành nhà kỹ trị, vì đứa út này biết vượt sướng. Anh thuyết phục nó hạc nông lâm. Nó đầu tiên không chịu, nói dơ dáy đất cát, nắng nôi cực khổ, ai chẳng muốn sướng tấm thân với việc ngồi máy lạnh văn phòng? Nhưng sau 1 năm, nó tự nhiên đam mê, khoác áo blouse vào phòng thí nghiệm trồng cây mới này, cấy tế bào kia, rồi đem ra thực địa xem nó lớn lên, ra hoa kết trái như thế nào...vô cùng vô cùng thú vị.

Tốt nghiệp xong, nó sang trường Fresno ở Cali học thạc sĩ quản lý nông nghiệp. Trường này qua trường Nông Lâm Thái Lan tuyển, nhận hết cả lớp nó, cho hạc bổng hết, trừ mấy đứa dốt tiếng Anh. Qua được 3 tháng là tụi nó bắt đầu để dành được tiền, đi phụ thầy cô, đi hái nho hái táo, nuôi giấm hay làm hướng dẫn viên cho khách Thái tham quan công viên Yosemite bên cạnh. Các tổ chức quốc tế như FAO ( tổ chức lương nông thế giới), FDA ( tổ chức quản lý an toàn thực phẩm), các tập đoàn như Monsanto, Bayer, Dow Chemical, Syngenta, BASF…. đến đặt cọc trước, giành giật sinh viên thấy bắt mệt. Vì cậu Út được FDA tuyển, đưa đi đào tạo thêm rồi về phụ trách FDA Thailand, chuyên kiểm nghiệm các lô hàng trái cây xuất khẩu. Nhờ một thế hệ những người Thái trẻ giỏi giang như vầy, mà trái cây Thailand đi vô được hầu hết mọi siêu thị trên thế giới. Riêng xuất khẩu cho Trung Quốc hoa quả nhiệt đới như sầu riêng, chôm chôm, măng cụt…với nhu cầu khổng lồ cũng đem lại cho nông dân Thái sự giàu có tột bậc. Thế hệ cậu Út còn hạc hóa chất, cơ khí, máy móc, xe hơi, điện tử....mặc dù hạc kỹ thuật nhưng đứa nào đứa nấy tiếng Anh giỏi nên vô mấy hãng nước ngoài làm hết. Đâu 5-10 năm là có thể ra riêng tự sản xuất một cái gì đó Made in Thailand, vì tiếng Anh giỏi nên ra tiếp thị bên ngoài, người ta mua ào ào. Cả thế giới ớn hàng Trung Quốc quá mà tìm miết mới có một nước giá cả cao hơn Trung Quốc 1 chút mà chất lượng hơn hẳn, đó là Thái. Một thế hệ cậu Út góp phần xây dựng nền công nghiệp sản xuất Thái Lan hùng mạnh số 1 Đông Nam Á và thứ 10 thế giới về sản xuất xe hơi, tốp 5 thế giới về điện từ, đồ gia dụng, máy tính đồ chơi... Du lịch cũng mạnh, nông nghiệp cũng mạnh, giờ công nghiệp cũng mạnh nữa thì dân Thái ngày càng sung túc.

Cậu Út nói với Tony, bạn bè nông lâm của em nhìn lại 10 năm ra trường đều thành đạt cả. Đứa được giữ lại làm giảng viên, đứa làm việc mấy tổ chức quốc tế, đứa tự mua đất trồng trọt chăn nuôi. Đứa nào cũng triệu phú đô la trở lên, đời sống hết sức phong lưu vì có một tuổi trẻ chấp nhận lấm lem dầu mỡ trong các nhà máy, đất cát ngoài đồng... Chứ hẻm có sức dài vai rộng mà mặc quần tây đóng thùng, ôm cái laptop ngồi quán cà phê Starbucks chat chit ở Băng Cốc chờ ngân hàng này, công ty kia tuyển thì vác đơn đến, nói chuyện toàn chuyện vĩ mô trên mây.

Tự nhiên ngồi nghĩ, nếu bây giờ mà 18 tuổi, Tony chắc chắn sẽ chọn hạc kỹ thuật như kỹ sư trồng trọt ( sẽ chọn ĐH Nông Lâm Huế hay Nông Lâm Thái Nguyên), hoặc có thể làm kỹ sư nuôi trồng Thuỷ Sản (ở ĐH Nha Trang). Ở các trường tỉnh nói chung, không chen chúc lên thành phố lớn làm gì, mục đích dài hạn là học bên Tây bên Mỹ chứ Sài Gòn Hà Nội ăn thua gì.

Ở các trường tỉnh, học sinh giỏi chê không học thì mình học, cơ hội lớn cho mình vì tỷ lệ sinh viên giỏi tiếng Anh không nhiều, mình chăm chỉ cày tiếng Anh lấy cái IELTS 7.0 cộng thêm vài bài báo quốc tế hay vài công trình nghiên cứu khoa học đứng tên chung với các thầy cô trong trường là có thể vi vu ở trời Tây học cao lên nữa miễn phí. Có thể là quản lý nông nghiệp, quản lý thuỷ sản, hay cũng có thể là MBA. Trở thành 1 nhà kỹ trị vẫn có gì đó thú vị hơn. Quan niệm riêng của Tony là như vậy.

Nếu Tony 18 tuổi. Ối chà chà, với gương mặt thanh tú như vầy, có khi lại đi đóng phim ca nhạc cạnh tranh với K-Pop của Hàn Quốc cũng nên.

18 tuổi 18 tuổi....

P/S: nếu đã quyết tâm chọn ngay từ đầu học kinh tế, luật,....thì vẫn cứ tiếp tục. Còn nếu bạn vẫn phân vân học kinh tế hay kỹ thuật thì có thể chọn kỹ thuật trước, kinh tế có thể học sau vì dễ. Nhưng rất khó cho chiều ngược lại.

Read More

Giới trẻ cần được học "thế nào là văn minh, nhân ái"

Từ năm lớp 1 đến lớp 12 để thành người có học thật sự. Cứ nói nhiều bạn "vô học" thì cũng oan uổng quá, các bạn có học đấy, học rất nhiều, nhưng toàn là lim log ô mê ga tê cộng phi để mục đích cuối cùng là vào đại học. Rồi học cao nữa, cao nữa...nhưng những cái chút xíu thì vẫn không biết, không ai dạy cả, không có trong sách giáo khoa hay giáo trình nào. Họ nói nếu phải thi môn đạo đức làm người để thi các cấp hay vào đại học, chúng em sẽ học đêm học ngày ngay.

Trung Quốc đã bắt đầu đưa môn "đạo đức làm người" vào giảng dạy, thành sách giáo khoa và là một môn chính để thi cử, thậm chí thi đại học vừa rồi họ ra đề về "không tham của rơi". Tâm lý của dân châu Á là vậy, cái gì có thi mới học.

Việc đưa môn "đạo đức làm người" vào 4 môn quan trọng nhất (toán, ngữ văn, tiếng anh, đạo đức) để xét tốt nghiệp các cấp và thi cao đẳng đại học ở Trung Quốc vừa qua đã thay đổi rất nhiều bạn trẻ, nhiều bạn mới vỡ ra rằng xưa nay các bạn làm như thế là không văn minh. Môn này còn chuẩn bị làm thành môn bắt buộc ở các trường ĐH Trung Quốc, trên mạng xã hội, các sinh viên rất hào hứng đón nhận. Vì thật sự giúp họ chân hơn, thiện hơn, mỹ hơn...và tất nhiên ra đời sẽ thành công hơn. Ai chẳng ưa thích người có đạo đức, văn minh, tâm hồn?

Sáng nay, trên tnbs.

Read More

Chuyện chọn trường

Mùa tựu trường, Tony hỏi nhiều bạn vì sao bạn học ĐH, 10 bạn hết 9 bạn nói để có việc làm. Tại sao chọn trường này mà không chọn trường kia, các bạn nói nó "ngon" hơn. Tony hỏi ngon như thế nào, các bạn nói thì trường nổi tiếng khó vô, cơ sở vật chất hoành tráng, giáo sư nhiều... (khái niệm trường ngon hay không ngon bị biến mất khi internet ra đời, giáo trình nào cũng có trên mạng cả, giáo sư nào dạy hay cũng có clip trên youtube tha hồ xem). Tony lại hỏi, vậy mục đích học trường ngon để làm gì, phần lớn các bạn nói để có việc làm ngon, tức lương cao, cơ hội được công ty đào tạo trong và ngoài nước, môi trường làm việc năng động, đồng nghiệp giỏi giang,....

Vậy thì bây giờ Tony sẽ giúp các bạn trong thời gian 4-5 học ĐH, mình sẽ luyện thi để được việc làm ngon ấy nhé.

Ngoại trừ các ngành chuyên môn như kiến trúc sư, bác sĩ…tức phải có chứng chỉ hành nghề, cách tuyển sẽ theo một quy trình riêng, còn làm văn phòng, kinh doanh, quản lý…, thì họ sẽ tuyển theo hướng không quan tâm bằng cấp, chỉ quan tâm thực lực. Cho nên bạn muốn làm công ty nước ngoài hay công ty Việt Nam đẳng cấp, cứ yên tâm học ĐH tốp trên tốp dưới cao đẳng gì cũng được, hệ chính quy tập trung không tập trung, công lập hay dân lập, ở tỉnh hay ở thành phố lớn...TẤT CẢ ĐỀU ĐƯỢC. Người ta chỉ tuyển người, không tuyển bằng, nhớ nhé. 100% sinh viên tốt nghiệp với tiếng Anh thành thạo, kỹ năng mềm tốt, tư duy tốt, có văn hóa đọc, khỏe mạnh nhiều năng lượng, tính tình dễ thương trung thực tử tế…thì đều có việc làm ngon như các bạn từng mơ ước.

Ví dụ thông tin tuyển dụng của một công ty nước ngoài lớn tại Tp HCM:

- Tốt nghiệp ĐH, cao đẳng, thậm chí không có bằng tốt nghiệp nhưng phải có bảng điểm để chứng minh đã học xong 1 chương trình đào tạo. Bất cứ trường nào, hệ nào trên khắp quả đất.
- Ứng viên phải có ít nhất 2 năm đi làm (làm gì cũng được) để thể hiện sự chín chắn, nhận thức tốt để có sự trưởng thành, già dặn trong suy nghĩ và hành động. Nếu là sinh viên mới ra trường, thì phải chứng minh trong quá trình học có tham gia các câu lạc bộ, các đoàn thể, các hoạt động tình nguyện và xã hội, các công việc làm thêm, các công trình khoa học,..
- Trình độ ngoại ngữ phải do nước ngoài cấp như trong tiếng Anh là TOEFL, TOEIC hoặc IELTS, tiếng Pháp là chứng chỉ x, tiếng Trung là chứng chỉ Y, tiếng Nhật là chứng chỉ Z nào đó. Các chứng chỉ và bằng ĐH ngoại ngữ trong nước chỉ có tác dụng tham khảo.
- Ứng viên sẽ gửi hồ sơ việc làm bằng email, trong đó thư ứng tuyển phải viết tay ghi rõ lý do chúng tôi nên chọn bạn.

Hồ sơ gửi về địa chỉ.....bằng bưu điện hoặc scan bộ hồ sơ gửi qua email.

Quy trình tuyển dụng:
- Nhà tuyển dụng sẽ sàng lọc để loại trừ các lỗi ngáo ngơ như viết sai chính tả, email không có tiêu đề (subject) hay subject chỉ là “tìm việc”. Cách đặt tên file CV cũng phải “C.V của Nguyen Thi A” thì mới được, chứ chỉ ghi “CV” cũng bị loại luôn, vì họ nhận cả trăm email, email nào cũng ghi C.V thì họ sẽ lưu không được. Email gửi mà không có Mở đầu kết thúc, thưa gửi (dear…) ở đầu email và trân trọng ở cuối thư cũng sẽ bị loại. Chỉ có hồ sơ đạt chuẩn, họ sẽ in ra và phòng nhân sự bắt đầu công việc phỏng vấn.

- Sau khi qua vòng gửi xe, sẽ đến phần viết, kiểm tra trình độ toán học xem có nhầm lẫn về con số không, các bài test chỉ số thông minh, chỉ số cảm xúc. Bài test này họ cho thi online, gửi qua mail cho mình làm bài, và gửi lại trong vòng 1h cho họ. Họ cho mình “quay bài”. Bạn nào tham khảo hay google giỏi cũng là 1 kỹ năng, nhưng nếu google sẽ không kịp trả lời. Phần này sẽ kiểm tra tính logic trong suy nghĩ, ví dụ số tiếp theo của dãy số sau là bao nhiêu, 1,3,5,7,…Nếu mình biết điền vào số 9 thì coi như là người có I-ốt, qua.

- Sau khi qua vòng này, sẽ tới phần NÓI. Tới đây là không online được nữa mà sẽ phải gặp mặt. Sẽ có một hội đồng phỏng vấn khoảng 10 người chất vấn bằng tiếng Anh hoặc tiếng Việt (nếu vị trí chỉ cần tiếng Việt), mình sẽ phải đứng lên thuyết trình 1 đề tài để họ thấy phong thái tự tin của mình. Họ cũng sẽ hỏi dồn, hỏi qua hỏi lại, bạn nào lanh chanh lóc chóc hay không trung thực sẽ bị loại. Nên hãy từ bỏ thói quen nói dối để mình qua được vòng này nhé. Sau đó, các phòng ban coi mắt, thấy ưng ý ứng viên nào thì sẽ tổ chức gặp riêng thỏa thuận lương bổng, vị trí công việc, thời gian vô làm, làm ở Sài Gòn, Cà Mau hay Tokyo…

Cơ hội việc làm là công bằng cho tất cả mọi người. Không cần phải "con vua" hay "con sãi" gì, cứ giỏi là vô làm tuốt. Và các bạn cũng hiểu vì sao hàng hóa sức lao động của anh A ế ẩm, không ai mua nên thất nghiệp. Hoặc sao anh B bán chỉ có 5 triệu/tháng mà chị C đến 1000 USD/tháng. Mình biết để điều chỉnh cách học tập, cách sống thay vì ĐỔ THỪA tại nền giáo dục, tại thầy cô, tại cái trường, tại cha mẹ không quen biết, tại không có tiền…

Thực tế có nhiều bạn tốt nghiệp những trường không mấy tên tuổi ở tỉnh xa thật xa, như ĐH Mường Tè, ĐH Mù Căng Chải,...nhưng vẫn được vô làm các tập đoàn lớn, họp hành bên New York London suốt ngày. Không cần phải chen chúc vô ĐH ngon nào đó như mình nghĩ. Không có trường nào của Việt Nam nằm trong top 100 trường ĐH của thế giới, nên ngon hay dở chỉ có dân làng mình biết, ra biển lớn mình nói tốt nghiệp trường đó trường đó không ai biết nó nằm ở đâu. NGON là cá nhân bạn có NGON không, chứ không phải cái trường.

Học là để biết, để làm, chứ không phải là để có bằng cấp, dù có bằng như loại giỏi, thạc sĩ, tiến sĩ…vẫn được coi như là ứng viên đó CÓ SỞ HỮU MỘT SỐ KỸ NĂNG TRONG THI CỬ, chứ không liên quan gì đến trí thông minh hay khả năng làm việc.

Dù có học vị gì đi nữa, ứng viên buộc phải được kiểm tra các kỹ năng nói trên, qua được thì vô làm. Thậm chí người bà con gửi gắm con cháu vô cơ quan mình, các bạn cứ nhận hết, rồi tổ chức thi như trên. Qua được thì là người giỏi, nên nhận.

Người ngon thì có việc ngon
Trường nào cũng được, lon ton làm gì?

Read More

Thành đạt, thành công và thành gì nữa?

Sáng nay Tony đọc được một bức thư dài của chị Bình, ở Nghệ An. Những dòng chị viết làm Tony thấy cay xé mắt, được sự đồng ý của chị, Tony xin kể lại câu chuyện trên.

Chị có một đứa con trai, tên A. Con chị từ lớp 1 đến lớp 12 chơi thân với B, một cậu hàng xóm, cùng học chung lớp. Bố B làm sếp cơ quan chị. A và B học rất giỏi, là niềm hãnh diện của chị và bố B mỗi lần họp phụ huynh hay tán gẫu ở cơ quan. Chị luôn xem bảng điểm học bạ của 2 đứa, và lúc nào cũng ép, không được môn nào học dở hơn B và ngược lại, bố B cũng như vậy. Hai đứa trẻ chơi vô tư, nhưng bố mẹ của chúng thì không.

Vừa nhận được điểm thi đại học mới đây, con chị đỗ, còn B trượt. Chị nói tự nhiên trong lòng có cảm giác “ con mình thi đậu không vui bằng con hàng xóm thi rớt”, chị mở tiệc khao rất lớn, mời hết thầy cô bạn học về nhà. Mặc dù A phản đối gay gắt tiệc khao này nhưng chị đã quyết, và mời hết cơ quan chị về chơi luôn, đãi 2 suất, trưa và tối. Dĩ nhiên là có mời B và gia đình nhưng họ không đến.

Chị nói tiệc diễn ra hết sức xôm tụ tuy con chị không vui. Cơ quan ai cũng chúc tụng chị, ai nấy hả hê vì bố B vốn là một sếp khó, luôn miệng nói này nói kia trong khi con mình đã trượt đại học, chẳng ra gì. Chị ra chợ cũng vậy, gặp ai cũng kể chuyện thằng A chuẩn bị đi lên Hà Nội, mua cái này cái kia cho nó mang đi. Có lần chị gặp mẹ B cũng ra chợ mua đồ, mẹ B thấy chị liền lấy nón che mặt. Gặp mẹ B, chị hàng thịt cũng hỏi, chị hàng rau cũng hỏi, dù biết mười mươi là B đã trượt, chỉ để cho mẹ B đau đớn hơn.

Khi biết tin B trượt, bố B hoảng loạn, khủng bố tinh thần B gần như mỗi ngày. Bố B lên cơ quan là vô phòng riêng, không nói không cười với ai. Mẹ B thì đóng cửa, không sang giao lưu với hàng xóm. Trong nhà là tiếng chì chiết, tiếng khóc than. Chị nói nội ngoại 2 bên cũng sang, mắng B là đồ vô tích sự, đồ bã đậu, nhục nhã cho dòng họ, và lôi A ra để làm ví dụ. Chị nói cơn bực tức lên tới đỉnh điểm khi mẹ B bảo mày qua nhà thằng A “mà đội quần nó”, mấy người cạnh nhà nghe lén rồi sang kể cho chị nghe.

Chuyện không có gì là ầm ĩ nếu không phải cách đây 2 hôm, B ăn cắp mấy triệu đồng trong nhà, và bỏ nhà đi đâu mất. Bố mẹ B đang chạy dáo dác đi tìm nhưng vẫn chưa rõ tung tích. Chị tình cờ đọc được bài viết “cái chết của Chu du” trên TnBS, về thói đố kỵ của người châu Á và cảm thấy mình có lỗi, nên viết thư kể lại cho Tony nghe.

Tony xin phép thưa với chị như thế này. So sánh chưa bao giờ là phương pháp tốt trong giáo dục. Người ta chỉ sử dụng kế “ khích tướng” trong trường hợp rất đặc biệt, nếu không sẽ gây tác hại kinh hoàng. Không ai được phép làm tổn thương những đứa trẻ mười mấy tuổi như vậy. Giáo dục với lối so sánh, xếp loại thủ khoa, á khoa, chót bảng thời phong kiến với lối Trạng Nguyên, Bảng Nhãn, Thám Hoa, giờ văn minh rồi, sao vẫn như xưa?

Trong một lớp 40 bạn, cứ cuối tháng cuối năm, giả sử bạn A đứng nhất lớp, bạn Z đứng 40/40, thì sẽ gây ra hiện tượng A bị bệnh chảnh, cảm thấy mình giỏi hơn người, sau này khó thành công, giỏi trong lớp đó chẳng có ý nghĩa gì cả. Còn bạn Z cứ bị xếp 40/40, dần dần sẽ mặc cảm, thấy mình vô dụng và bỏ học. Bạn Tony từ cấp 1, cấp 2, những bạn bị xếp loại như vậy đều bỏ học ở nhà nửa chừng để đi gánh lúa, vì nghĩ là mình không học được. Một giáo dục nhân văn phải XOÁ BỎ ngay hình thức xếp loại này, vì sẽ làm tổn thương các đứa trẻ.

Ở Nhật Bản và Hàn Quốc, mặc dù rất tiên tiến nhưng giáo dục ở đây vẫn bị ảnh hưởng tư tưởng hơn thua gay gắt của người phương Đông. Nhiều bạn trẻ Hàn Quốc đã phải tự tử vì không chịu nổi áp lực so sánh với bạn bè, theo những tiêu chuẩn thành công gì đó của cha mẹ muốn. Trong khi một đứa trẻ khác nhau là khác nhau, 7 tỷ dân trên quả đất không ai có y hệt dấu vân tay, y hệt cấu trúc gen. Đứa có 2 tỷ nơ-ron thần kinh và đứa chỉ có 1 tỷ, đứa cao đứa thấp, đứa trắng đứa đen. Trời đất đã sinh ra chúng khác nhau, hà cớ gì chỉ lấy một tiêu chuẩn kiến thức (loài người xưa nay nghĩ ra, hữu hạn) để xếp loại? Giải nhất quốc gia thì chỉ là đứa thi cử chữ nghĩa giỏi nhất trong tập hợp mấy triệu học sinh đó, không có ý nghĩa gì với 7 tỷ nhân loại, trừ nó có phát minh cái gì đó đặc biệt. Tương tự nếu bạn là thủ khoa đại học hay sinh viên trường top ở một quốc gia nào đó, nếu bạn chưa có đóng góp gì cho văn minh nhân loại thì hãy khiêm tốn cúi đầu. Thành tích không có ý nghĩa gì. Thành tựu mới là cái đáng trân trọng. Và thành nhân là mục đích tối thượng của con người.

B không giải được bài toán đại số nhưng nó có giọng hát thiên phú, nó hoàn toàn có thể kiếm sống mà không xin xỏ ai. D không hiểu vì sao phải đạo hàm hay vẽ đồ thị f(x3) nhưng nó có thể chạy 20km không mệt. Thì hãy tôn trọng từng cá thể, vốn sinh ra công bằng dưới trời đất này. Đừng bao giờ so sánh chúng với ai, và chúng ta cũng vậy. Giàu, nghèo, thành đạt, hạnh phúc, …chỉ là những khái niệm ĐỊNH TÍNH, vô tận vô cùng. Tôi có 3 tỷ là giàu nhưng anh kia nói chỉ có 1 trăm triệu là vương giả, năm sau tôi đạt được mức trên và giàu có bây giờ phải 10 tỷ. Khi mới sinh ra, 1 đứa trẻ biết không tè không ị vô quần là thành đạt. Và đua tranh ganh ghét người khác cả đời, đến 90 tuổi mới nhận ra thành đạt cũng chỉ là tự chủ trong tiêu tiểu.

Tôi là Nguyễn văn B, tôi có những giá trị riêng của tôi, “giá trị Nguyễn Văn B”. Cái câu cửa miệng của nhiều người “nhìn lên thì không bằng ai, nhìn xuống cũng không ai bằng mình” là một triết lý nhảm nhí của người châu Á.

Đường mình mình đi, mắc mớ gì cứ nhìn với ngó?

Read More

Chuyện lúc 21h45 phút

Ghé tầng 16 trong một toà cao ốc ở quận 1 có việc, thấy có 3 công ty giờ này còn sáng đèn. Cả 3 đểu là công ty Singapore.

Đứng đợi thang máy, có một cậu nhân viên người Sing cũng đang đứng đợi, Tony bèn hỏi sao tụi mày làm việc kinh thế, tiền bạc đâu có mua được hạnh phúc, theo cách nói an ủi của mình xưa nay khi thấy ai ham làm. Cái nó cười nói "nhưng tiền thì mua được điều kiện để có hạnh phúc, còn hạnh phúc hay không thì tuỳ mày cảm nhận. Với tụi tao, tiền mua được các gói chăm sóc y tế tốt nhất, các chương trình giáo dục tiên tiến nhất, đi được nhiều nơi trên trái đất nhất, ăn những gì ngon nhất, mặc những gì đẹp nhất, giúp đỡ những nước nghèo nhiều nhất...và về già thì không phải lo nghĩ gì về mưu sinh nữa".

Cái thang máy mở cửa, Tony bước ra ngoài, thẩu thẩng quay thung (nhức đầu đau bụng) vì nó nói tiếng Anh cứ lơ lớ tiếng Hoa. Có mấy phút mà bị nó "thuốc" nên giờ lại ghé công ty làm nốt cái báo giá khách hàng chiều bỏ dở đi nhậu....

P/S: Người Singapore dù chỉ có 5.5 triệu người nhưng đã làm ra của cải trên cái đảo nhỏ xíu ấy có giá trị tới 300 tỷ đô la, so với 100 triệu người Philippines chỉ tạo được 200 tỷ đô cho đất nước họ (GDP). Điều kiện quốc đảo, được Phương tây hỗ trợ mọi mặt, tiếng Anh thành thạo như nhau...nhưng một bên nghĩ lớn, làm chủ, làm việc điên cuồng, chỉ nghĩ đến công việc và đầu tư; còn một bên nghĩ nhỏ, làm thuê, an phận, ăn uống hát hò suốt trên truyền hình, quán bar. Và kết quả những người già Singapore tới tuổi hưu đi du lịch khắp nơi, và những người già Phillippines vẫn cần mẫn trên những cánh đồng chuối, dứa. Tuổi trẻ không biết làm nhiều, nghĩ lớn,để dành cho tuổi già thì khổ chứ trách ai.

Như vậy, chìa khoá mấu chốt của mỗi cá nhân thành đạt, mỗi gia đình sung túc, mỗi xã hội phồn vinh chính là mỗi cá nhân làm việc hết sức mình, làm thêm, nghĩ lớn.

Hôm nay, bạn sẽ làm mấy tiếng đồng hồ? Có muốn nhảy việc sang công ty khác trả hơn 1 triệu tức 50 USD không?

Read More

Tích & phân

Rất nhiều nước như Nhật, Hàn Sing, Phi, Thái, Mã, Âu, Mỹ...đều đã giảng dạy Kinh tế học cơ bản cho học sinh phổ thông. Từ lớp 5 đã có môn “em học kinh tế” với các ví dụ đơn giản về việc bỏ ống heo (lợn đất), mua sắm đồ dùng trong nhà, chi phí ăn uống tiền điện tiền nước...Lên cấp 2, cấp 3, những khái niệm trừu tượng hơn như lạm phát, cung cầu..sẽ được thảo luận, học sinh phải nắm được 51 khái niệm kinh tế học căn bản trước khi tốt nghiệp tú tài. Nên lớp 12 xong, có thể đi làm ở các công ty, cũng có thể tự mở 1 quán ăn nhỏ kinh doanh mà không phải vật lộn với quản lý, nắm vững được các nghiệp vụ kế toán đơn giản, giải được bài toán doanh thu, chi phí và lợi nhuận, biết làm marketing và thuê mướn lao động. Có thể tham gia chơi chứng khoán, đầu tư, và đọc báo hiểu hết mọi khái niệm từ GDP đến thắt chặt tiền tệ, kích cầu...

Ở Việt Nam, Tony nghĩ cũng nên dạy môn kinh tế ứng dụng từ năm lớp 9. Giáo viên là các bạn tốt nghiệp đại học kinh tế, học thêm nghiệp vụ sư phạm là dạy vô tư. Có rất nhiều bạn trẻ học xong lớp 9 mà không có điều kiện học lên, nhất là ở nông thôn, và hàng năm có hơn 1 triệu thí sinh đại học cao đẳng, nhưng chỉ có 5 trăm ngàn chỉ tiêu trong giảng đường. Do đó việc cung cấp kiến thức kinh tế học ứng dụng sẽ giúp xã hội có thể có nhiều công ăn việc làm hơn, các bạn có thể tự mình mở ra các cơ sở sản xuất kinh doanh nếu chọn con đường lập thân không phải là đại học.

Theo quan điểm của Tony, sách giáo khoa của mình phải cắt giảm nội dung tất cả các môn, chỉ giữ lại 1/2 thôi, khỏi đổi mới chi cho tốn tiền, các kiến thức trong SGK của mỉnh rất rất hay, nhưng quá sức nặng đối với những bộ não 16-17 tuổi ở giai đoạn chưa phát triển hoàn chỉnh. Người có trí nhớ xuất sắc và logic như Tony mà đến giờ vẫn ám ảnh áp lực bài vở và thi cử, vẫn nằm mơ ngày mai đi thi mà không có chữ nào trong đầu, giật mình thức giấc miết vì sợ.

Tony hiểu vì sao các bác giáo sư tiến sĩ soạn sách đã phải soạn nhiều như vậy. Rất là tâm huyết và đáng trân trọng. Vì ngày xưa, kiến thức rất khó tìm. Chỉ nằm trong thư viện các trường đại học lớn và người ta phải nhớ mọi thứ. Muốn học bậc đại học, phải lên Hà Nội, Sài Gòn, Huế, Đà Lạt, Cần Thơ...Học sinh nông thôn phải cộng điểm vì ít cơ hội tiếp cận kiến thức. Nhưng, bây giờ kiến thức nằm hết trên mạng, trong file máy tính, truy cập phát ra ngay. Ngồi ở Lào Cai vẫn truy cập được giáo trình lẫn các bài giảng từ các giáo sư Harvard qua youtube. Hầu như nước nào cũng đã phải thay đổi chương trình học phổ thông sau khi internet ra đời. Họ chú trọng phương pháp hơn kiến thức. Học sinh chỉ cần nhớ những gì hết sức quan trọng, và PHƯƠNG PHÁP tìm kiếm tài liệu. Vì chữ nghĩa rồi cũng sẽ rụng rơi theo thời gian, kiến thức mới lại bổ sung liên tục, thuyết tiến hoá của Đác Uyn có khi sẽ bị Đác Tèo nào đó chứng minh là sai, hạt nhỏ nhất sẽ là một hạt gì đó nữa trong vũ trụ mà loài người chưa biết,...Đại loại kiến thức sẽ được bổ sung hoặc thay đổi, nên học sinh có phương pháp tìm kiếm thông tin sẽ giúp ích cho các bạn sau này. Làm ngành nghề gì cũng cập nhật được cái mới.

Nên cắt giảm chương trình để các bạn có thời gian đầu tư cho ngoại ngữ, nhất là kỹ năng đọc vì nhiều tri thức nhân loại trên mạng bằng tiếng Anh, chỉ nên bổ sung 2 môn Kinh tế học và môn Đức dục. Còn thời gian cho tụi nó chơi thể thao thể dục cho khỏe mạnh tráng kiện, chứ học chữ chi từ mờ mờ sáng đến 11h đêm mới xong, thời gian đâu để cho nó lớn. Con gái cũng phải cho nó thời gian sửa soạn tí. Con trai cũng phải tập luyện tí cho cơ có bắp. Chứ đứa nào tay chân cũng teo tóp, mắt lồi ra với cặp kính cận vì luyện thi đại học, thấy tội quá. Cháu gái của Tony, 12 năm học sinh xuất sắc (cả trường nó chỉ có 1 đứa học sinh tiên tiến), tính số mol, cos sin, lim log, ô mê ga tê cộng phi thành thạo, thi đại học những 25-26 điểm. Năm 1 vừa vô Sài Gòn thuê nhà trọ, bị bà chủ nhà lừa ngay 500 ngàn tiền đặt cọc, do không ghi biên nhận. Rồi có lần cầm 1 triệu đi đóng tiền học ngoại ngữ, ghé mua ổ bánh mì móc ra chi trả sao đó mà lên trung tâm chỉ còn có 800 ngàn, đứng khóc vang dội…

Lần nào nhìn thấy nó khóc cũng thấy thương. Nước mắt nhòe cả cặp mắt kính cận 5 đi-ốp, lăn dài trên gương mặt toàn mụn bọc xếp thành những vòng tròn nội tiếp. Mặt mũi hốc hác, chỉ còn thấy mỗi cái “nguyên hàm” vì suốt ngày cặm cụi, toán thì “tích phân”, văn thì “phân tích” đến 1-2h khuya.

Chị Tony nói nó phải học để làm vui lòng chị và bà con chòm xóm. Tony nói ủa sao một đứa trẻ phải học cho chòm xóm và gia đình? Học là cho nó chứ, chị gạt phắt đi, em không thấy trạng nguyên học là để đem vinh quy bái tổ về cho làng à? Cả làng theo dõi, nó mà rớt là chị sẽ bị nhục nhã. Còn nói chị đẻ nó ra, chị nuôi nó ăn học, cho nó học gì ở đâu là quyền của chị. Nó mọi giá phải vào ĐH ngành tài chính ngân hàng ở Sài Gòn, ra trường làm văn phòng máy lạnh cho sướng tấm thân. Nó mà rớt năm nay thì chị sẽ nuôi nó ôn thi, 10 năm cũng phải thi, phải đậu.

Nó học trong sợ hãi. Áp lực thì gia đình và cái chòm cái xóm gì đó khiến nó thi thoảng ngủ vẫn hét lên.

Tony rủ nó tốt nghiệp xong, nếu không ngân hàng nào nhận vô làm thì đi bán phân với cậu, tích tiền đặng đi Hàn Quốc hút mụn.

Tony cũng đang nhờ nó phân tích làm thế nào để tích phân, đầu cơ phân bón cho vụ đông xuân tới.

Read More